ကျွန်တော်ချာတာ လူသိပါစေ

ပဏိဓာနတော ပဋ္ဌာယ၊

တထာဂတဿ ဒသ ပါရမိယော၊

ဒသ ဥပပါရမိယော၊

ဒသ ပရမတ္တ ပါရမိယောတိ၊

သမတ္တိံသ ပါရမိယော၊

ပဉ္စ မဟာပရိစ္စာဂေ၊

လောကတ္ထစရိယံ ဉာတတ္ထစရိယံ၊

ဗုဒ္ဓတ္ထစရိယန္တိ တိဿော စရိယာယော၊

ပစ္ဆိမဘဝေ ဂဗ္ဘဝေါက္ကန္တိံ၊

ဇာတိံ အဘိနိက္ခမနံ၊

ပဓာနစရိယံ ဗောဓိပလ္လင်္ကေ မာရဝိဇယံ၊

သဗ္ဗညုတညာဏပ္ပဋိဝေဓံ၊

ဓမ္မစက္ကပ္ပဝတ္တနံ၊

နဝ လောကုတ္တရဓမ္မေတိ၊

သဗ္ဗေပိမေ ဗုဒ္ဓဂုဏေ အာဝဇ္ဇေတွာ၊

ဝေသာလိယာ တီသု ပါကာရန္တရေသု၊

တိယာမရတ္တိံ ပရိတ္တံ ကရောန္တော၊

အာယသ္မာ အာနန္ဒတ္ထေရော ဝိယ၊

ကာရုညစိတ္တံ ဥပဋ္ဌပေတွာ။

ဒါကရတနသုတ် အမွှန်းမှာပါတဲ့ ပါဠိတွေပါ။ ဒီကနေ့ ဆရာကျော်ဝင်းရေးတဲ့ ဆောင်းပါးတစ်ပုဒ်ကို မိတ်ဆွေတစ်‌ယောက် ရှယ်ထားတာတွေ့လို့ ဖတ်လိုက်ရတယ်။ Amatya Sen ပြောတဲ့ 'Global Value ဖြစ်ထိုက်သော ဗုဒ္ဓဝါဒ'တဲ့။ ဒီလ ၉ရက်နေ့က the voice journal နိုင်ငံရေးဆောင်းပါးကဏ္ဍမှာ ပါတယ်။ ဆောင်းပါးဆိုပေမယ့် လွှတ်တော်မှာ ဆရာဟောပြောခဲ့တဲ့ နိဂုံးပိုင်းကိုသာ ဆောင်းပါးအဖြစ် ဖော်ပြထားတာဖြစ်ပါတယ်။ ဟောပြောချက်အပြည့်အစုံက ဗုဒ္ဓတရားတွေအပေါ်မှာ အခြေခံထားတာပါ။ 

ကိုယ်တိုင်၌က ဗုဒ္ဓဓမ္မတွေဟာ ကမ္ဘာပေါ်မှာ ရှိရှိသမျှသော အယူဝါဒတွေ၊ အတွေးအမြင်တွေထက် သာလွန် ကောင်းမြတ်တယ်လို့ ယုံကြည်ထားသူ၊ ဗုဒ္ဓဓမ္မနဲ့ တိုင်းပြည်အုပ်ချုပ် မင်းလုပ်လို့ရရုံတွင်မဟုတ်ဘူး၊ ကမ္ဘာကြီး တစ်ခုလုံးကိုတောင် စီမံခန့်ခွဲနိုင်တယ်လို့ ဦးသန့်လို ပုဂ္ဂိုလ်မျိုးကို ကြည့်ပြီး ယုံကြည်လက်ခံထားသူရယ်ပါ။ ဘာသာရေးအကြောင်းပါလာလို့ ဟိုအမျိုးဘာသာ၊ သာသနာကုန်းအော်နေတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်တွေနဲ့ အတူတူလို့တော့ မထင် စေချင်ဘူး။ အဲဒီပုဂ္ဂိုလ်တွေက မြတ်ဗုဒ္ဓရဲ့ ကြီးကျယ်ခမ်းနားမှုကို သေးသိမ်အောင် ဆွဲချနေတဲ့သူတွေ။

ဆရာကျော်ဝင်းပြောတဲ့ အိန္ဒိယနိုင်ငံသား Amatya Sen (အမားချက်ဆန်)ဆိုတာဟာ Human Development Theory ကို ဖော်ထုတ်ခဲ့ပြီး ၁၉၉၈ ခုနှစ်မှာ နိုဘယ်လ်ဆုရရှိခဲ့သူပါ။ လက်ရှိ ဟာဗက်က္ကသိုလ်မှာ ပါမောက္ခလုပ်နေတယ်လို့ သိရတယ်။ အဲဒီပုဂ္ဂိုလ်ကြီးရဲ့စာကို ဆရာကျော်ဝင်းလို ပုဂ္ဂိုလ်က ဘာသာပြန်ပြီး ဖောက်သည်ချထားတာ။

ဆောင်းပါးမှာ သူက ဘာပြောသလဲဆိုတော့ တကယ့် Global Value ဖြစ်ထိုက်တာဟာ Confucius(ကွန်ဖြူးရှက်) မဟုတ်ဘူး။ Liberal Democracy(လစ်ဘရယ်ဒီမိုကရေစီ လူတစ်ဦးချင်းအခွင့်အရေးကို တန်းဖိုးထားသည့်ဝါဒ) လည်း မဟုတ်ဘူး။ သူတို့ထက် ပိုပြီး Global ဖြစ်ထိုက်တာက ဗုဒ္ဓရဲ့ဓမ္မပဲ။ ဗုဒ္ဓရဲ့ Philosophy(အတွေးအမြင်) ပဲလို့ ပြောပါတယ်။

ကိုယ်နဲ့ အယူအဆတူတော့ သာလို့ကြိုက်တာပေါ့။ သို့ပေမယ့် ဆောင်းပါးထဲမှာပါတဲ့ လူတင်မကဘူး။ အပင်တွေကော၊ တိရစ္ဆာန်တွေကော ဒီလောကကြီးတစ်ခုလုံးကို ကိုယ်စားပြုနိုင်တဲ့၊ ပိုကျယ်တဲ့ Radius(အချင်းဝက်) ရှိတဲ့ Trust(ယုံကြည်မှု) က ဘယ်မှာတွေ့မလဲ။ ဗုဒ္ဓမှာ ရှိတယ်။ အလွတ်မပြောပါဘူး။ ရတနာ့သုတ်နဲ့ သက်သေပြတယ်။ ရတနာ့သုတ်အမွှန်းမှာပါပဲ။ သူကောက်ပြတယ်။ လောကတ္ထစရိယာ၊ ညာတတ္ထစရိယာ၊ အတ္တတ္ထစရိယာ။ ဒါက ဘုရားရဲ့ Radius of Trust (ယုံကြည်မှုအချင်းဝက်၊ အချင်းဝက်ဖြစ်လို့ ကျယ်ချင်သပဆို အချင်းဝက်ကို ချဲ့ပေးနိုင်ဖို့ပဲလိုတယ်) မာတိကာပေါ့။ ဘုရားက နံပါတ်တစ် လောကအကျိုး၊ နံပါတ်နှစ် ဆွေမျိုးအကျိုး၊ နံပါတ်သုံး ကိုယ့်အကျိုး အဲဒီလို မာတိကာစဉ်လိုက်တယ်တဲ့။

ပြဿနာက ရတနာ့သုတ်မှာ အတ္တတ္ထစရိယာလို့ သုံးမထားဘူး။ တစ်လျှောက်လုံး ကိုယ်သိခဲ့တာကလည်း စရိယသုံးပါးမှာ လောကတ္ထစရိယာ၊ ညာတတ္ထစရိယာ၊ ဗုဒ္ဓတ္ထစရိယာလို့ပဲ သိခဲ့တာ။ အဲဒီ အတ္တတ္ထစရိယာဆိုတာကို မသိဘူး။ ဘယ်နှယ် အတ္တ ငါပဲ ငါ့ဥစ္စာပဲလို့ သုံးထားရသလဲ။ ဗုဒ္ဓတ္ထစရိယာ သတ္တဝါအများကောင်းကျိုးငှာ ဗုဒ္ဓအကျင့်ကို ကျင့်တာပဲ။ သူဟာသူ လွတ်မြောက်ဖို့ဆို ပထမဆုံး ဗျာဒိတ်ရကတည်းက မဂ္ဂ၊ ဖိုလ်နိဗ္ဗာန်ကို ရနိုင်နေပြီးသာပဲလေ။ အမားချက်ဆန် မမှားနိုင်သလို၊ ဆရာကျော်ဝင်းလည်း မမှားနိုင်ဘူး။ ဒီလိုဆို ဒီအသုံးက ကိုယ်မသိသေးတာသာ ဖြစ်လိမ့်မယ်။

ဗုဒ္ဓစာပေကို လေ့လာနေသူတစ်ယောက်ဖြစ်လို့ ကိုယ်သာတကယ်သိချင်ပြီဆို မေးလျှောက်လို့ရတဲ့ စာချစာသင် ဆရာတော်တွေက အဆင်သင့်။ ဆိုတော့ ဆရာတော်တွေဆီ အမေးလျှောက်ရတော့တာပေါ့။ တကယ်တော့ ဆရာကျော်ဝင်းက ဗုဒ္ဓစာပေနဲ့ပတ်သက်ပြီး သူသိကြောင်းတတ်ကြောင်းကို သမားဂုဏ်ပြထားတာသာဖြစ်တယ်။ ဒီမှာ သုံးထားတဲ့ အတ္တတ္ထစရိယာဆိုတာ စရိယာတွေကို ရေတွက်တဲ့အခါမှာ ရံဖန်ရံခါသုံးတယ်။ အသုံးနည်းတယ်။ ကိုယ်ထင်ထားသလို အတ္တ ငါပဲ၊ ငါဥစ္စာပဲ ဒီလိုအဓိပ္ပာယ်မထွက်ဘူး။ မည်သူတစ်ဦးတစ်ယောက်၏ တိုက်တွန်းချက်မှ မပါဘဲ အများကောင်းကျိုးငှာ ဖြည့်ကျင့်ခြင်းလို့ အဓိပ္ပာယ်ထွက်တယ်။ ဗုဒ္ဓတ္ထစရိယာနဲ့ အဓိပ္ပာယ်လေနက်မှု မတူသည့်တိုင်အောင်၊ ကွဲပြားသည့်တိုင်အောင် စရိယအကျင့်တွေကို ရေတွက်တဲ့အခါမှာ သုံးတတ်ပါသတဲ့။

အောင်မျိုးထွန်းကျော်

ဇန်နဝါရီလ ၁၂ ၂၀၂၁

အမျိုးသားရေးဝါဒလား၊ ကိုယ့်အမျိုးကောင်းစားရေးဝါဒလား

ရွေးကောက်ပွဲမတိုင်မီကနေ ဒီကနေ့အထိအကြားဆုံးစကားက အမျိုးသားရေးဝါဒဆိုတာပါပဲ။ ဒီနိုင်ငံမှာနေတဲ့ ကျွန်တော်ဟာ အမျိုးသားရေးဝါဒနဲ့ နပိုလီယံဝါဒကို သဲသဲကွဲကွဲမသိပါဘူး။ ဒါကြောင့် ရှာဖွေကြည့်မိတဲ့အခါ အခုလိုတွေ့ပါတယ်။

အမျိုးသားရေးဝါဒဟူသည်မှာ နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံစည်းလုံးညီညွတ်ခြင်း၏ ကြီးမြတ်ခြင်းကို ပုံကြီးချဲ့ထားသောအတွေးအမြင်ဟု အချို့ကဆိုကြသည်။ ထိုအမျိုးသားရေးအတွေးအမြင်သည် အများအားဖြင့် မြေခြားရေခြားမှ လာရောက်ကျူးကျော်နေထိုင်သူများနှင့်ထိုသူများ၏ ဒေသခံများအပေါ်ဖိနှိပ်မှုများမှ ပေါ်ပေါက်လာလေ့ရှိသည်။ အဓိကအခြေခံသော ခံယူချက်မှာ နယ်မြေခြားမှ လာရောက်သူများ၏ အုပ်ချုပ်မှုကိုခံရသည်မှာ လုံးဝလက်မခံသင့်သောအရာဖြစ်သည်ဟူသော အတွေးအခေါ်ပင်ဖြစ်သည်။ အမျိုးသားရေးဝါဒသည် အခြားသဘောတရားရေးရာလမ်းစဉ်တခုခုလွှမ်းမိုးပြီးနှင့်သော နိုင်ငံများအားလုံးလိုလိုတွင် ထပ်ဆင့်၍တည်ရှိနေလေ့ရှိပြီး သာဓကအားဖြင့် ဒီမိုကရေစီလွှမ်းမိုးသည်ဆိုသောအမေရိကန်ရှိ ရှေးရိုးစွဲဝါဒ(conservatism)သည် အမေရိကန်အမျိုးသားရေးဝါဒနှင့်ပေါင်းစပ်ထားရပြီး၊ ပုံဖျက်ထားသော အမည်ခံကွန်မြူနစ်နိုင်ငံဖြစ်သည့် တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံတွင်လည်း ကွန်မြူနစ်ဝါဒထက် အမျိုးသားရေးဝါဒ အတွေးအမြင်က ပိုမို၍ ရှေ့တန်းရောက်နေသည်ကို တွေ့ကြရမည်ဖြစ်ပါသည်။

အမျိုးသားရေးဝါဒ၏ပထမဆုံးမျိုးစေ့အနေဖြင့် အလယ်ခေတ်ဉာဏ်ပွင့်လင်းချိန်အတွင်း(Renaissance-၁၅ ရာစုဝန်းကျင်)တွင် အုပ်စိုးနေကြသော သက်ဦးဆံပိုင်ဘုရင်များ၏ ညီညွတ်သော နိုင်ငံတော်၏စွမ်းအားနှင့် အာဏာစက်ပုံစံများကို ဝါဒဖြန့်ရာမှ စတင်ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သယောင်ရှိသည်။ အမျိုးသားရေးဝါဒပုံစံတခုဟူ၍ ပီပီပြင်ပြင်ပေါ်ပေါက်လာသည်မှာ ပြင်သစ်တော်လှန်ရေးတွင်ဖြစ်သည်။ ၁၇၉၂တွင် ပြင်သစ်သည် ပရူးရှားစစ်တပ်၏ ကျူးကျော်မှုကိုခံရသည့်အခါ ပြင်သစ်“ပြည်သူ”များ (အမှန်တကယ်အားဖြင့်ပြင်သစ်ဟုခေါ်တွင်နေသော နယ်မြေဒေသအတွင်းရှိသမျှလူများကို ပြင်သစ်လူမျိုးဟူ၍ ပြီးစလွယ်ခေါ်၍မရပဲ မျိုးနွယ်စုများကွဲပြားမှုများရှိသည်) ‘နိုင်ငံတော်’ကိုလက်နက်တပ်ဆင်ကာကွယ်ကြဟူသော အမျိုးသားရေးခံယူချက်ဖြင့် အပျော်တမ်းပြည်သူ့စစ်များက အသေအချာလေ့ကျင့်ထားပြီးဖြစ်သော စစ်တပ်ကိုအနိုင်ယူခဲ့သည်။

နောက်ပြီးတွင် နပိုလီယံဦးဆောင်သော စစ်တပ်၏ အမျိုးသားရေးဝါဒမသိမသာနောက်ခံထားသော အခြေအနေမှာ ဥရောပတလွှားနယ်ကျွံလာခဲ့ပြီး ပြင်သစ်၏ သိမ်းပိုက်ခြင်းခံရသော ဥရောပနိုင်ငံများ၌လည်း တန်ပြန်အမျိုးသားရေးဝါဒများ ပေါ်ထွန်းလာခဲ့သည်။ နပိုလီယံကို တွန်းလှန်ကြသော ကာလအတွင်းမှစ၍ ၁၉ရာစုရောက်သည်အထိ ဥရောပတတိုက်လုံးကို အမျိုးသားရေးဝါဒများ ပျံ့နှံ့နေခဲ့ပြီး ၂၀ရာစုနှောင်းပိုင်းတွင်တော့ ထိုဥရောပနိုင်ငံများ၏ ကမ္ဘာတလွှားရှိ ကိုလိုနီနယ်ပယ်များဆီအထိ အမျိုးသားရေးဝါဒအတွေးအခေါ်များ ပျံ့နှံ့လာခဲ့သည်။ အီတလီနှင့် ဂျာမဏီနိုင်ငံတို့မှာ အသည်းဆုံးဖြစ်သည်။ ထိုကာလအတွင်းမှ အီတလီစာရေးဆရာ မက်ဇီနီ(Giuseppe Mazzini)ကဆိုလျှင် "လူသားဟူသမျှသည် ‘နိုင်ငံတော်’ တရပ်ရပ်ကို ကိုယ်စားပြုထားမှသာလျှင် လူဖြစ်ရကျိုးနပ်မည်ဖြစ်ပြီး တဦးချင်းလွတ်မြောက်မှုကို အဓိကထားသော လွတ်လပ်မျှတမှုဝါဒထက် နိုင်ငံတော်တခုလုံးလွတ်မြောက်မှုရရေးကပို၍အရေးကြီးသည်"ဟုဆိုပြီး ပညာရေးတွင်လည်း တသီးပုဂ္ဂလဦးတည်သောအတွေးအခေါ်ကို ဖုံးလွှမ်းထားနိုင်စေရေးအတွက် အမျိုးသားရေးဝါဒအသိ ထည့်ပေးထားရမည်ဟုဆို၏။

ယနေ့ခေတ်တွင်တော့ အမျိုးသားရေးဝါဒလွှမ်းမိုးသောနိုင်ငံအများစုမှာ ဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံများဖြစ်ကြသည်။ ၂၁ရာစုရောက်လာသည့်အခါတွင်တော့ အမျိုးသားရေးဝါဒမှာ တိုင်းတပါးမှစစ်ရေးအရ ကျူးကျော်ဝင်ရောက်အုပ်ချုပ်သည်ကို တွန်းလှန်သည်ထက် စီးပွားရေးအရ ဝင်ရောက်ချယ်လှယ်အုပ်ချုပ်နေကြသည်ကို တွန်းလှန်သည့်ပုံစံပြောင်းလာခဲ့သည်။ ဤဝါဒမှာ အခြားရှိသမျှသောဝါဒများထက် စိတ်ခံစားမှုများအပေါ်တွင် မှီခိုမှုရှိနေသောသဘောရှိပြီး တစ်ဦး၏ နိုင်ငံတော်အမြင်နှင့် အခြားတစ်ဦး၏နိုင်ငံတော်အမြင်တို့ သီးခြားမဖြစ်ပဲ ဒွေးရောယှက်တင်ဖြစ်လာသည့်အခါ၊ တစ်နည်းအားဖြင့် အမျိုးသားအမြင်သည် လူမျိုးစုကွဲပြားမှုအမြင်နှင့် မကွဲပြားပဲဖြစ်လာသည့်အခါ၊ အမျိုးသားရေးဝါဒတစ်ခုဖြင့်လွှမ်းမိုးထားသော နိုင်ငံတခုအတွင်း၌ပင် လူမျိုးစုအသီးသီးက အမျိုးသားရေးဝါဒအသီးသီးကို ဆွဲကိုင်လာသည့်အခါ နိုင်ငံကို အစိတ်စိတ်အမွှာမွှာဖြစ်နိုင်သည့် အန္တရာယ်အထိ ရှိလာနိုင်သည်။ နိုင်ငံအသီးသီးကို ခြိမ်းခြောက်လာနိုင်သော အဆိုပါ အမျိုးသားရေးဝါဒကို ဒေသတွင်းအမျိုးသားရေးဝါဒ(regional nationalism)ဟူ၍လည်းခေါ်ကြ၏။

အဲဒီစာကို ဖတ်ပြီးတဲ့အချိန်မှာ ကျွန်တော်အခုလို နားလည်လိုက်တယ်။ တကယ်တော့ အမျိုးသားရေးဝါဒဆိုတာဟာ တိုင်းပြည်တည်းဟူသော နယ်နိမိတ်သတ်မှတ်ချက်အတွင်းမှာရှိတဲ့ နိုင်ငံ၊ အဲဒီနိုင်ငံအတွင်းမှာ မှီတင်နေထိုင်ကြကုန်သော နိုင်ငံသားအားလုံးကို ကိုယ်စားပြုတာသာဖြစ်တယ်။ နိုင်ငံအတွင်းမှီတင်နေထိုင်ကြတဲ့ နိုင်ငံသားအားလုံးဆိုတာဟာ တိုင်းရင်းသားပေါင်းစုံရှိမယ်၊ အဲဒါအပြင် ဟောသည်နိုင်ငံရဲ့ နိုင်ငံသားဖြစ်ခွင့် ဥပဒေအရ နိုင်ငံသားဖြစ်နေကြတဲ့ တရုတ်လည်းပါမယ်၊ ကုလားလည်းပါမယ် စသဖြင့်။ အဲဒီနိုင်ငံသားတွေရဲ့ နတ်ကိုးကွယ်မှု၊ ဗုဒ္ဓဘာသာကိုးကွယ်မှု၊ ခရစ်ယန်ဘာသာကိုးကွယ်မှု၊ အစ္စလန်ဘာသာကိုးကွယ်မှု စသဖြင့် အားလုံးအကြုံးဝင်တယ်။

အဲဒီလိုမှမဟုတ်ဘဲ လူမျိုးစုတစ်ခု၊ ဘာသာတစ်ခုကို ကိုယ်စားပြုလုပ်နေတာဟာ အမျိုးသားရေးဝါဒ၊ အမျိုးသားရေးဝါဒီလို့ ခေါင်းစဉ်တပ်လို့မရဘူး။ အဲဒီလို ကိုယ်ထင်ရာခေါင်းစဉ်တပ်နေတာဟာ ဒိုင်ဗာကျန့်သီအိုရီလို့ခေါ်တဲ့ ခွဲခြားဆက်ဆံမှုသာဖြစ်လို့ ကချင်ကတမျိုး၊ ရှမ်းကတဖုံ၊ ကရင်ကတသွယ်ဖြစ်နေဦးမှာပဲ။ အမေရိကန်လိုဖြစ်လာမှာမဟုတ်သလို၊ တရုတ်လိုလည်းဖြစ်လာမှာမဟုတ်ဘူး။ တိုင်းငယ်၊ ပြည်ငယ်၊ နိုင်ငံငယ်လေးတွေအဖြစ် အစိတ်စိတ်အမွှာမွှာကွဲသွားဖို့သာ ရှိတယ်။ ဒါဟာ နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံကို ကိုယ်စားပြုနိုင်တဲ့ အမျိုးသားရေးဝါဒ အစစ်မဟုတ်ဘူး။ အာဏာလိုချင်လို့ ပုံဖျက်ထားတာသာဖြစ်တယ်။

တကယ့်အမျိုးသားရေးဝါဒဟုတ်မဟုတ်ဆိုတာလည်း တရုတ်နဲ့ အများဆုံးချုပ်ထားခဲ့တဲ့ စာချုပ်တွေကိုသာကြည့်ပါ။ အဲဒီစာချုပ်တွေကြောင့် ဟောသည်နိုင်ငံထဲက ဘယ်တိုင်းရင်းသားပြည်သူတွေ ကောင်းစားခဲ့တာရှိသလဲ။ အဲဒီစာချုပ်တွေကြောင့် ဟောသည်နိုင်ငံအတွင်းက တိုင်းရင်းသားပြည်သူတွေ အလုပ်အကိုင်အခွင့်အလမ်းတွေ ပေါပေါသီသီရခဲ့တာရှိသလဲ။ ကြားရသမျှက ဒုက္ခပင်လယ်ဝေခဲ့ရတာတွေချည်း မဟုတ်ပါလား။ အဲဒီလို ဒုက္ခပင်လယ်ဝေနေတဲ့ ပြည်သူတွေဘက်က မားမားမတ်မတ်ရပ်တည်ပေးခဲ့တဲ့ သာဓကဆိုတာမျိုးရော တွေ့ဖူးကြရဲ့လား။ ဒါဟာ အမျိုးသားရေးဝါဒလား၊ ကိုယ့်အမျိုးကောင်းစားရေးဝါဒလား၊ အာဏာလိုချင်လို့ ပုံဖျက်ထားတဲ့ အမျိုးသားရေးဝါဒလား သိသာလွန်းပါတယ်။ တကယ်တော့ ဒီနိုင်ငံကလူတွေသုံးနေတဲ့ အမျိုးသားရေးဝါဒဆိုတာဟာ နပိုလီယံကျင့်သုံးခဲ့တဲ့ ကိုယ့်အမျိုးကောင်းစားရေးဝါဒသက်သက်မျှသာဖြစ်ပါတယ်။

အောင်မျိုးထွန်းကျော်

ဇန်နဝါရီလ ၁၀ရက် ၂၀၂၁

ဖုတ်သွင်းရထား

 ဘဒ္ဒ ဤကမ္ဘာ နိမိတ်ထွန်းပါတဲ့ ကျွန်းမြတ်ဇမ္ဗူဒီပါ ဘုရားငါးဆူပွင့်တော်မူရာ ဒိဋ္ဌမှန်ပေတာ.....

စကြဝတေးမဏ္ဍပ်မင်းတို့ မြင့်မြတ်တဲ့ရာဇာ ..... သာကီနွယ်ဝင်ဘုရင်များမှာ ထီးနန်းနဲ့လည်း ဝေးရှာ တို့မြန်မာပြည်မှာ....

ဗုဒ္ဓဘာသာရောင်ဝါညှိုးလို့ တို့အမျိုး တန်ခိုးကင်းကွာ ဖြေမဆည်နိုင်ပေတာ .....

.................................................

..................................................................

ပြည်သူပြည်သား၊ မူးမတ်များနဲ့ ပညာတော်ရှိ ကဝိဆရာ သူတော်စင်ပုရောဟိတ်တွေ နိမိတ်ကို ဆောင်ယူကာ.....

ဇေယတုနဲ့ ငွေခရုသင်္ခါ ကောင်းမြတ်ချိန်မှာ .... ရတနာထွေပြား စီခြယ်ကာထားပါတဲ့ သမုဒ္ဒရာ ကြာအဆင်နဲ့ ရထားမြတ်ကို ..... မြင်းလေးစီးကစေတာ ..... ရွှေဘုန်းရှင် တင်ချင်စရာ ..... မင်းမြောက်တန်ဆာငါးပါးနဲ့သာ ..... တိုင်းခန်းကို လှည့်ရပေတာ ......

သဟာယဆရာတင်ရေးတဲ့ ဖုတ်သွင်းရထားသီချင်းကို ပြန်ဆိုထားတာတွေရှိပေမယ့် အသံတွေမကြိုက်၊ မတိုး တာကြောင့် ပြည်လှဖေရဲ့အသံနဲ့နားထောင်မိတယ်။ အဲဒီ သီချင်းကိုနားထောင်ရင်း အခုလိုဆဝါးမိပါတော့တယ်။

ဖုဿရထန္တိ မင်္ဂလရထံဆိုတဲ့အတွက် ဖုတ်တစ္ဆေတွေ၊ နတ်စိမ်းတွေ၊ အောက်လမ်းနည်းတွေနဲ့ စီရင်ထားတဲ့ ရထားမဟုတ်ဘူး။ မင်းစီးခဲ့တဲ့မင်္ဂလာရထားကို ဖုတ်သွင်းရထားလို့ခေါ်တာ။ ပုဿနက္ခတ်ယှဉ်ခိုက်မှာ တည်ဆောက် ထားတဲ့ ရထားဖြစ်လို့လည်း ဖုဿရထားလို့ နောက်တစ်နည်းခေါ်သေးတယ်။ ဇာတ်ပါဠိတော် နိဿယမှာ ဖုတ်သွင်းရထားလို့ ဘာသာပြန်တာကြောင့် မဟာဇနကဇာတ်တော်မှာ မင်းဘူး ဦးဩဘာသက ဖုတ်သွင်းရထားလို့ ရေးခဲ့တာဖြစ်တယ်။

မြင်းလေးစီးကရတဲ့ အဲဒီရထားကို မောင်းသူမပါဘဲ လူတွေရဲ့သစ္စာအဓိဋ္ဌာန်နဲ့သွားစေတာ။ သမ္မာဒေဝနတ်ကောင်း၊ နတ်မြတ်တွေရဲ့ တံခိုးဣဒ္ဓိပါဒ်နဲ့သွားစေတာလည်းမဟုတ်ဘူး။ အဲဒီရထားပေါ်မှာ မင်းမြောက်တန်ဆာငါးပါးတင်ပြီး မင်းဖြစ်ထိုက်သူရှိရာအရပ်မှာ ရပ်ပါစေသတည်းဆိုပြီး သစ္စာအဓိဋ္ဌာန်နဲ့ မင်းအရှာထွက်စေတာမျိုးပါ။

တိုင်းပြည်အုပ်ချုပ်မင်းလုပ်ရမယ့်သူ ရွေးချယ်ရာမှာ အဲဒီဖုတ်သွင်းရထားပေါ်မှာချည်းပုံအပ်ထားတာမျိုးလည်း မဟုတ် ပြန်ဘူး။ အဲဒီဖုတ်သွင်းရထားရဲ့နောက်ကနေ မူးမတ်ဗိုလ်ပါ၊ စစ်အင်္ဂါလေးပါးခြံရံပြီး မင်းလောင်းရှာထွက်ကြတာမျိုး။

 မဟာဇနကဇာတ်တော်မှာ ကျောက်ဖျာထက်အိပ်နေတဲ့ မင်းလောင်းကို ဘုရင်ဖြစ်ထိုက်တဲ့ ကြန်အင်လက္ခဏာ ရှိမရှိ ပညာရှိပုရောဟိတ်အမတ်တွေက စစ်ဆေးသေးတာ။ ဘုရင်ဖြစ်ထိုက်တဲ့ ကြန်အင်လက္ခဏာနဲ့ မပြည့်စုံဘူးဆိုရင် လှည့်ပြန်ချင်ပြန်လိမ့်မယ်။ ထပ်ရှာချင်ရှာလိမ့်မယ်။ သို့သော် လူအများရဲ့သစ္စာအဓိဋ္ဌာန်နဲ့ရှာဖွေတွေ့ရှိထားတဲ့ မင်းလောင်းဆိုတာ ကြန်အင်လက္ခဏာနဲ့ပြည့်စုံတာသာဖြစ်လို့ ဇာတ်တော်တွေထဲမှာ လှည့်ပြန်ရတယ်ဆိုတာမျိုးတော့ မတွေ့ဖူးဘူး။ ဒါကရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာကို စစ်ဆေးတာပေါ့၊ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာကို စစ်ဆေးတဲ့အခါ အကြောက်တရားရှိသလား၊ သမ္မာဓိအားကောင်းရဲ့လားလို့ စစ်တဲ့အခါ အနားကပ်ပြီး အမြောက်နဲ့ချည်းထုတာပဲ။ အဲဒီလို အမြောက်နဲ့ထုတာ တောင် မတုန်မလှုပ်ရှိမှ ဘုရင်းဖြစ်ထိုက်တာ။ ဒါတွင်ဘယ်ကလိမ့်မတုန်း ပညာရှိအမတ်တွေရဲ့ ခက်ခဲလှတဲ့ မေးခွန်းတွေ ကိုလည်း ဖြေရသေးတာ။ ဒါကပညာရှိမရှိစမ်းသပ်တာပေါ့။ ဒါတွင်ပဲလား ဘယ်ဟုတ်လိမ့်မတုန်း တိုင်းပြည်အုပ်ချုပ် မင်းလုပ်မယ့်သူဆိုတာ မင်းကျင့်တရားဆယ်ပါးတို့၊ သင်္ဂဟဝတ္ထုလေးပါးတို့ကို သိရဲ့လားဆိုတဲ့ ကိုယ်ကျင့်အဘိဓမ္မာကို လို့လည်း အစစ်ဆေးခံရသေးတာ။

မင်းကျင့်တရားဆယ်ပါးဆိုတာ ဘာတွေတုန်းဆိုတော့ အလှူပေးခြင်း၊ ငါးပါးသီလ ဆောက်တည်ခြင်း၊ ပေးကမ်း စွန့်ကြဲ ခြင်း၊ ဖြောင့်မတ်ခြင်း၊ နူးညံ့ခြင်း၊ ရှစ်ပါးသီလ ဆောက်တည်ခြင်း၊ အမျက်မထွက်ခြင်း၊ ပြည်သူတို့ကို မညှဉ်းဆဲခြင်း၊ သည်းခံခြင်း၊ ပြည်သူတို့နှင့် မဆန့်ကျင်ခြင်းဆိုတဲ့အချက်တွေပေါ့။

ဒါဆို  သင်္ဂဟဝတ္ထုလေးပါးဆိုတာကရောဆိုတော့ ထွက်ပေါ်လာတဲ့သီးနှံတွေထဲက ဆယ်ပုံတစ်ပုံကိုသာ အခွန်ကောက် ခြင်း၊ အမှုထမ်းကောင်း၊ အရာထမ်းကောင်းတွေကို လစာပြည့်ပြည့်ဝဝပေးခြင်း၊ ဆင်းရဲတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်တွေကို အတိုးမဲ့ ငွေထုတ်ချေးပေးခြင်း(သုံးနှစ်အတိုးမယူဘဲပေးခြင်း)၊ တိုင်းသူပြည်သားတွေနဲ့ ဆက်ဆံပြောကြားတဲ့အခါမှာ ဦးလေးတို့၊ အဒေါ်တို့၊ အစ်ကိုတို့ ဒီလိုစကားတွေနဲ့ ဆက်သွယ်ပြီးတော့ စကားပြောခြင်းပါတဲ့။

အဲဒီလိုနည်းနဲ့ ရွေးချယ်ထားတဲ့ ရှင်ဘုရင်တွေဆိုတာ ဘုန်းရှင်ကံရှင်တွေ၊ ဉာဏ်ပညာနဲ့ပြည့်စုံသူတွေ၊ ကိုယ်ချင်း စာတရားနဲ့ပြည့်စုံသူတွေသာဖြစ်ပါသတဲ့။ ဒီလိုဘုရင်ကောင်းဘုရင်မြတ်တွေ အုပ်ချုပ်ပြီဟေ့ဆိုရင် တိုင်းပြည်ဟာ စည်ပင်ဝပြောတော့တာပါပဲ။

သို့သော် တိုင်းပြည်ရဲ့ထောက်တိုင်းလုပ်ရမယ့် မင်းမှုထမ်းတွေ အကျင့်ပျက်တဲ့အခါမျိုးတွေမှာတော့ ဆက်ခံမယ့် မင်းလောင်းမရှိလည်းအရေးမကြီးဘူး။ ဖုတ်သွင်းရထားဆိုတာလည်း ဖုတ်လေတဲ့ငပိရှိစရာမလိုဘူး။ သူတို့ ကိုယ်တိုင်နဲ့ သူတို့အမျိုးတွေကသာ တိုင်းပြည်ကိုတက် မင်းလုပ်အုပ်ချုပ်ကြတော့တာ။ အဲဒီလိုအခါ တိုင်းပြည်ဟာ အစစအရာရာဆုတ်ယုတ်လားပြီး နောက်ဆုံးတော့ တိုင်းပြည်ပျက်တော့တာပါပဲ။ ဘယ်လောက်တောင် တိုင်းပြည်ပျက် တာလဲဆိုရင် နောက်ပိုင်းသမိုင်းသုတေသီတွေက ကမ္ဘာ့မြေပုံရဲ့ ဘယ်နေရာမှာ ဒီတိုင်းပြည်ရှိခဲ့တာပါလိမ့်လို့ အစအန ခြေရာပြန်ကောက်လို့ မရလောက်တဲ့အထိအောင် ပျက်စီးကြရတာပါ။

မင်းကျင့်တရားဆယ်ပါးဆိုတာ သိဖို့မလိုသလို၊ သင်္ဂဟဝတ္ထုလေးပါးဆိုတာလည်း လာမပြောနဲ့။ သင်္ဂဟဝတ္ထုလေးပါး နဲ့ပတ်သက်ပြီး အလွဲသုံးစားလုပ်ခဲ့တဲ့အဖြစ်က အထောက်အထားရှိတယ်။ ဇာတ်တော်တခုထဲမယ်ပေါ့ သကျ သာကီဝင်စုက ဩက္ကာကမင်းကြီးလက်ထက် ပုဏ္ဏားယုတ်တွေက သင်္ဂဟဝတ္ထုလေးပါးကို စကားလုံးအသစ်တွေနဲ့ အစားထိုးပြီး သူတို့အကျိုးအတွက် သုံးခဲ့သတဲ့။

မူလက သဿမေဓ(ထွက်ပေါ်လာတဲ့သီးနှံတွေထဲက ဆယ်ပုံတစ်ပုံကိုသာ အခွန်ကောက်ခြင်း)၊ ပုရိသမေဓ (အမှုထမ်းကောင်း၊ အရာထမ်းကောင်းတွေကို လစာပြည့်ပြည့်ဝဝပေးခြင်း)၊ သမ္မာပါသ(ဆင်းရဲတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်တွေကို အတိုးမဲ့ ငွေထုတ်ချေးပေးခြင်း(သုံးနှစ်အတိုးမယူဘဲပေးခြင်း))၊ ဝါစာပေယျ(တိုင်းသူပြည်သားတွေနဲ့ ဆက်ဆံပြောကြားတဲ့ အခါမှာ ဦးလေးတို့၊ အဒေါ်တို့၊ အစ်ကိုတို့ ဒီလိုစကားတွေနဲ့ ဆက်သွယ်ပြီးတော့ စကားပြောခြင်း) ဆိုတဲ့ အဲဒီပါဠိ တွေနေရာမှာ အခုလိုအစားထိုးလိုက်တယ်။ သဿမေဓ ဆိုတဲ့ပါဠိမှာ အဿမေဓလို့အစားထိုးတယ်။ မေဓဆိုတာ အသိဉာဏ်ဆိုတဲ့စကားလုံးကနေ သတ်ဖြတ်ခြင်းဆိုတဲ့ အဓိပ္ပာယ်နဲ့အစားထိုးခံရတယ်။ အဿမေဓ မြင်းတွေကို သတ်ပြီးယဇ်ပူဇော်ရမတဲ့။ ပုရိသမေဓ လူယောက်ျားတွေကိုသတ်ပြီး ယဇ်ပူဇော်ရမတဲ့။ အဲဒီလို ယဇ်ပူဇော်တဲ့အခါ သမ္မာပါသတဲ့ နွားထမ်းပိုးက နွားတွေဘေးထွတ်မသွားအောင်ထိန်းတဲ့ လည်ပတ်ကြိုးနေရာက တုတ်တို (ထမ်းပိုးကျည်း) ပစ်လိုက်လို့ ကျတဲ့အရပ်မှာ ယဇ်ပုလ္လင်လုပ်ရမတဲ့။ ဝါစာပေယျကို ဝါဇပေယတဲ့ မန္တန်စုပ်ထားတဲ့ ထောပတ်တို့ ဆီတို့ကို သောက်ပြီးတော့ ယဇ်ပူဇော်ရမတဲ့လေ။ ဘယ်လောက်ဆိုးတဲ့ ပုဏ္ဏားတွေလဲဆိုတာ။

အဲဒီလိုပုဏ္ဏားတွေရဲ့ အကြံဉာဏ်တွေနဲ့ တည်ဆောက်ထားတဲ့ တိုင်းပြည်မှာနေရတဲ့ တိုင်းသူပြည်သားတွေဆိုတာ ဘယ်မှာလာပြီး အေးအေးချမ်းချမ်းနေကြရလိမ့်မလဲလေ။ အချိန်တိုင်း ကျီးလန့်စာစားနေရသလိုပဲဖြစ်တော့မပေါ့။

အောင်မျိုးထွန်းကျော်

ဇန်နဝါရီလ ၆ရက် ၂၀၂၁

အွန်လိုင်းမှ သတင်းတင်ဆက်ခြင်း နှင့် သတင်းဖြစ်စဉ်များ ပြောပြခြင်း

Fojo Media Institute မှ ထုတ်ဝေပြီး .. အာဆီယမ်ဒေသတွင်း အခြေစိုက် သတင်းစာဆရာမ ဂျိုဟန်နာဆင် ရေးသားပြုစုသော ..

"အွန်လိုင်းမှ သတင်းတင်ဆက်ခြင်း နှင့် သတင်းဖြစ်စဉ်များ ပြောပြခြင်း" (မြန်မာဘာသာ) စာအုပ်ကို အောက်ပါလင့်ခ်တွင် ဒေါင်းလုပ်ရယူနိုင်ပြီ ဖြစ်ပါသည်။

ယခုစာအုပ်သည် သတင်းထောက်များ၊ သတင်းစာသင်တန်းဆရာ ဆရာမများ၊ အယ်ဒီတာများ၊ ဆက်သွယ်ပြန်ကြားရေးလုပ်ကိုင်သူများနှင့် ဆိုရှယ်မီဒီယာ အသုံးပြုသူများအား .. အွန်လိုင်းအခန်းကဏ္ဍကို အကျိုးရှိစွာ အသုံးချစေနိုင်ရန် ကူညီပံ့ပိုးနိုင်စေဖို့ ရည်ရွယ်ပါသည်။

စာအုပ်ယူရန် ဒီနေရာကို နှိပ်ပါ။

Credit :

Fojo Media Institute

မနက်ဖြန် အာဇာနည်နေ့

ဒီလိုကနေ လူကြီးတွေက လူငယ်တွေကို ဆုံးမရင် ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း ငယ်ငယ်က မင်းတို့လိုမဟုတ်ဘူးလို့ ပြောတယ် နှံစပ်တဲ့လူငယ်တွေကလည်း ဗိုလ်ချုပ်ကငယ်စဉ်က သူတို့လို မဟုတ်သလို ကြီးလာတဲ့အခါ သူတို့အခုပြောတဲ့ လူကြီးတွေလိုလည်း မဟုတ်ကြောင်း ပြန်မပြောရဲပေမဲ့သိကြတယ်။

မနက်ဖြန်ဆိုရင် အာဇာနည်နေ့ ရောက်ပြန်ပါပြီ။ ကျဆုံးလေပြီး တဲ့ အာဇာနည်ခေါင်းဆောင်ကြီးတွေကို နှစ်တိုင်းလိုဘဲ အလေးပြုမယ် ပြီးရင် နေမြဲဆိုပြီး နဂိုအတိုင်းဆက်နေမြဲနေကြမယ်။ပြီးတော့လည်း လုပ်ချင်တာတွေ ဆက်လုပ်နေကြမယ်။ နှစ် ၇၀ နားတောင်နီးနေပါပြီ။

တိုင်းပြည်အတွက် လွတ်လပ်ရေးကို ရအောင် ကြိုးစားခဲ့ကြရင်း လုပ်ကြံခံ ခဲ့ရတာ ဖြစ်လို့ အာဇာနည်အဖြစ် အားလုံးက ပူဆွေးတဿကြတယ် နှမြောကြတယ်။ ငယ်ငယ်နဲ့ လုပ်နိုင်ခဲ့ပြီး အစွမ်းရှိသလို လက်ရုံးရည်ကောင်းသလို နှလုံးရည်ကောင်းတယ် အက်တလီတို့ နဲ့ ပြောဆိုဆွေးနွေးပြီး လိုချင်တာရအောင်ယူနိုင်ခဲ့တယ် တောင်းဆိုနိုင်ခဲ့တယ် အဲလို ဖြစ်အောင်လည်း လူထုကနောက်မှ ရှိအောင်စွမ်းဆောင်နိုင်ခဲ့တယ် ရိုးသားတယ် ဖြောင့်မတ်တယ် သတ္တိရှိတယ် ဇွဲကောင်းတယ်။ စည်းရုံးနိုင်တယ် အုပ်ချုပ်နိုင်တယ် ယုံကြည့်မှု့ တွေတည်ဆောက်နိုင်ခဲ့တယ်။စွမ်းဆောင်နိုင်ခဲ့တယ်။ သူတင်လားဆိုတော့ မဟုတ်ဘူး သူတို့ အုပ်စုလိုက်ပါ။

တိုင်းပြည်အတွက် အစည်းအဝေးလုပ်ရင်း ဖြစ်တာဆိုတော့ အခြား အားကိုးရတဲ့ မညံ့တဲ့ လက်ရုံးရည်နှလုံးရည်ရှိတဲ့ ပညာကြီးတဲ့ ဉာဏ်ကြီးတဲ့ စေတနာကြီးတဲ့အခြား အာဇာနည်တွေလည်း လုပ်ကြံခံရ အသတ်ခံလိုက်ရတယ်။ သူလိုဘဲ တော်ကြသူတွေ အများစုပါ။ တော်သေးတယ် ဒီလိုဖြစ်ခဲ့ပေမဲ့ တိုင်းပြည် ကံကောင်းချင်တော့ လွတ်လပ်ရေး ရသွားနိုင်ခဲ့တယ်။

သို့ သော် ကံဆိုးချင်တော့ သူတို့ ကိုယုံတဲ့လူမျိုးတွေ အဖွဲ့တွေနိုင်ငံတွေ က သူတို့ မရှိတဲ့နောက်မှာ ကွဲပြဲတာတွေ ဖြစ်ကုန်ကြတယ်။ ရှုပ်ထွေးကုန်ကြတယ် အားပြိုင်ကုန်ကြတယ် တိုက်ခိုက်ကုန်ကြတာတွေလည်း ရှိခဲ့ကြတယ်။ဒါတွေ ဖြစ်ခဲ့ကြတယ်ဆိုပါတော့ ။

အခုချိန်မှာဆိုရင် ဒီ ဖြစ်ရပ်က နှစ် ၆၀-၇၀ ဆိုတော့ မိုးဖွဲလေးရွာတာတွေ ၊ ရက်စက်စွာဝင်တာပစ်တာတွေ၊ လုပ်ကြံတာတွေ အသေးစိတ် နှစ်တိုင်း ကြားနေရတော့ အားလုံးလည်း အတော်လေးလည်း မှတ်မိနေကြတယ်။ သိနေကြတယ်။ နှစ်တိုင်း ဒီနေ့ရောက်တိုင်း စိတ်တိုတယ် အားမလိုအားမရဖြစ်တယ် နှမြောတယ် ကြေကွဲပူဆွေးပေးကြတယ်။ နောက်ပြီး တော့ လည်း နဂိုအတိုင်းဘဲ။

တကယ်တော့လည်း သမိုင်း အဖြစ်အပျက်မှာ လွတ်လပ်ရေး ရအပြီး ကွဲကြပြဲကြတယ် ချကြတိုက်ကြတယ် အားလုံးက လေးစားသူမရှိတဲ့နောက်မှာ အချင်းချင်းလေးစားမှု့ မရှိတာတွေ့ရတယ်။

မငြိမ်မသက် နဲ့ တိုင်းပြည်မှာ ပညာရေးစီးပွားရေးတွေ နေရာကွက်ပြီး ဘဲ ရှင်သန်နိုင်ခဲ့တယ်။

၆၂ မှာ အာဏာသိမ်းပြီးတော့လည်း အာဏာသိမ်းတဲ့ အစိုးရက ရှင်းလင်းပြီး အများကြိုက်တဲ့ ဆိုရှယ်လစ် ဆိုတာကို မြန်မာနည်းမြန်မာဟန်နဲ့သွားမယ် သူတို့ ဖာသူတို့ လုပ် ပြီး ဒီလမ်းစဉ်က ဗိုလ်ချုပ်ချမှတ်သွားတယ်လို့ ဆိုပြီး။ စည်းရုံးတယ်။ လူတိုင်းချစ်ခင်သနား လေးစား ရိုသေတဲ့အပေါ် လုပ်စားကြတာ နင်းကြတာ ဝင် ပဏာ ယူကြတာ ရောချကြတာတွေလည်း သူသာမက အများကြီးပေါ်လာဘူးတယ်လို့ထင်တယ်။အမှတ်တရ လုပ်ရင်း ဂွင်ဝင်ဖန်ကြတဲ့ သူတွေလည်းရှိတယ်။ ကျောင်းတွေမှာ ပွဲတွေ နှစ်စဉ် ကျင်းပကြတယ်။ လူတိုင်းသိကြတယ်။

ဒါကတော့ အာဇာနည်နေ့ ဇူလိုင် (၁၉) ပေါ့။

ဒိုင်းဒိုင်းဒိုင်း ဆိုတဲ့ တစ်နေ့တည်းက အရာတွေနဲ့ အဲဒီနားဝန်းကျင်က အကြောင်းတွေနဲ့ အာဇာနည်နေ့လုပ်လာကြတာ ကြာနေပြီလို့ ထင်တယ်။ ရန်သူကို မုန်းတတ်ဖို့ဘဲ ရိုက်သွင်းနေသလိုဘဲ။ ဒီထက်ပိုပြီး တစ်ပြည်လုံးသင်္ခန်းစာရတာတွေ ပြောကြရင်မကောင်းဘူးလားပေါ့။

ဒီလိုကနေ လူကြီးတွေက လူငယ်တွေကို ဆုံးမရင် ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း ငယ်ငယ်က မင်းတို့လိုမဟုတ်ဘူးလို့ ပြောတယ် နှံစပ်တဲ့လူငယ်တွေကလည်း ဗိုလ်ချုပ်ကငယ်စဉ်က သူတို့လို မဟုတ်သလို ကြီးလာတဲ့အခါ သူတို့အခုပြောတဲ့ လူကြီးတွေလိုလည်း မဟုတ်ကြောင်း ပြန်မပြောရဲပေမဲ့သိကြတယ်။

သို့ သော် ကျွန်တော်တို့ တစ်တွေ ဒီဖြစ်ရပ်ကနေ နှစ်စဉ်ကျင်းပတာကနေ တစ်နှစ်နဲ့တစ်နှစ်မတူအောင် သင်္ခန်းစာ ဘာတွေ ယူနိုင်ကြလဲ။ ဘာတွေပြန်အောင့်မေ့လည်း သူဖြစ်ချင်တာတွေဖြစ်အောင်လုပ်ဖို့ ကြိုးစားလား။ သူ့ကိုသနားပြီး စိတ်တိုကြရင်းပြီးသွားကြတာလား ပြန်မတွေးခဲ့ကြဘူး။ သူလိုကလေးတွေမျိုးဆက်တွေ ထွက်လာအောင် မိဘတွေက ကိုယ်ကလေးကိုမွေးမြူသွန်သင်ကြရဲ့လား ဘယ်လိုကြီးပြင်းစေလည်း ပြန်ကြည့်ကြသင့်တယ်။ တကယ် role model လားပေါ့။

ပြန် တွေးကြည့် ပြန်မြင်ကြည့်ရင် သိသင့်တာတွေက အဲဒီနေ့တစ်ခုထဲအကြောင်းမဟုတ်ဘူး။ မြန်မာနိုင်ငံကို အင်္ဂလိပ်သိမ်းပြီးချိန်မှာ ပြောင်းလဲသွားတဲ့ စီးပွားရေး နိုင်ငံရေးဖြစ်စဉ်တွေ။ ဘုရားပေါ် ဖိနပ်မစီးရက စတဲ့ ကိစ္စတွေနဲ့ သက်ဆိုင်တဲ့ YMBA အသင်း နဲ့ သူတို့ လုပ်ရပ်တွေ GCBA ခေတ်တွေ ကြားထဲက ခေတ်တွေ ဒို့ဗမာအစည်းအရုံးခေတ် ဖဆပလခေတ် တွေ ကြုံခဲ့ကြတဲ့ ရှေ့နေရှေ့ရပ်တွေ ကြိုးစားခဲ့ကြရတဲ့ ၉၁ဌာန တို့ ဒိုင်အာခီတို့ တွဲရေးခွဲရေးတိူ့ ခေတ်က အနေအထားတွေ၊ ဖြစ်ပွားခဲ့တဲ့ ၁၃၀၀ ပြည့်လို စီးပွားပျက်ကပ်နဲ့ဆက်စပ်တဲ့ ဆရာစံလို ကိစ္စတွေ စုအက်တူးမြောင်းပေါ်လာတာတွေ ကို စိတ်ဝင်တစား ပြန်လေ့လာကြတဲ့ ကျောင်းသားတွေ ရှိစေချင်တယ် သုံးသပ်ပြောဆိုကြစေချင်တယ်။

သူတို့ သမိုင်းသင်တော့လည်း ထင်းအောင်ပါစေချင်တယ်။ အင်္ဂလိပ် အောက်မြန်မာပြည်အသိမ်း မြစ်ဝကျွန်းပေါ် လုပ်ငန်းတွေချဲ့တာ ကုလားတွေ မျိုးစုံပါလာတာ၊ ဧရာဝတီမြစ်ထဲ မီးသင်္ဘော ၅၀၀ ကျော်သွားနေတာ၊ အင်္ဂလိပ်လူမျိုး ရာဂဏန်းလောက်ဘဲ သုံးပြီး ကုလားတွေ နဲ့ မြန်မာပြည်အုပ်ချုပ်ခဲ့တာ တွေ ဆရာတွေရောကမ္ဘာ ကလေးတွေ ရောသိနေစေသင့်တယ်။

နောက်ပြီး ကိုယ်နိုင်ငံ စစ်ကြီး ၂ ခုဖြစ်ချိန်က အဖြစ်အပျက်တွေ နဲ့ စစ်ပြီးခေတ် အနေအထားတွေနဲ့ ခေတ်ပြိုင် အခြားက သမိုင်းတွေ တွေ။ တကယ် အာဇာနည်နေ့ဖြစ်စေခဲ့တဲ့ ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းနဲ့ တွဲပြီး အသတ်ခံခဲ့ရတဲ့ အာဇာနည် တွေရဲ့ ကလေးဘဝ တွေ ဖြတ်သန်းခဲ့ရတာတွေ သူတို့ လုပ်ရပ်တွေ အရည်အချင်းတွေ ကြိုးစားထားတာတွေ အားကိုးရပုံတွေ တာဝန်ယူထားကြတာတွေ စိတ်နေသဘောထားတွေလည်း နှစ် ၆၀-၇၀ မှာ တကယ်နှစ်တိုင်း ဂရုစိူက်ရင် တော်တော်စုံစုံ တကယ်ဆို သိနေကြသင့်ပြီ။

ဒိုင်းဒိုင်းဒိုင်း ဆိုတဲ့ တစ်နေထဲက အရာတွေနဲ့ အဲဒီနားဝန်းကျင်က အကြောင်းတွေနဲ့ အာဇာနည်နေ့လုပ်လာကြတာ ကြာနေပြီလို့ ထင်တယ်။ ရန်သူကို မုန်းတတ်ဖို့ ဘဲ ရိုက်သွင်းနေသလိုဘဲ။ ဒီထက်ပိုပြီး တစ်ပြည်လုံးသင်္ခန်းစာရတာတွေ ပြောကြရင်မကောင်းဘူးလားပေါ့။

တခါလာလည်း ဘက် အခြေခံပြီး
ရန်သူတွေက ဆိုးဆိုး အများစုက ခံရ ခံရ
နောက်သူရဲကောင်းက ကယ်ကယ် ဆိုတာတွေနဲ့ဘဲ
ကိုယ်ဆီကသူတွေ မြန်မာသမိုင်းကို အသင်ကြားခံကြရလို့လားမသိဘူး Developement ထက် တော်လှန်ရေးတွေ သူရဲကောင်းတွေကို ပိုမက်ကြ မှတ်မိကြတယ်။

နောက် သင်္ခန်းစာအနေနဲ့ သုံးသပ်ထားတဲ့ အဲဒီခေတ်က အတွင်းဝန်ရုံးလုံခြုံရေးတင်မကဘဲ။ နောက်နောင်မှာ တကယ်လို့ ဒီလိုဖြစ်ခဲ့ရင် လူတွေပေါ်မတည်ဘဲ မူတွေကနေ ဆက်သွားဖို့ဆောက်ထားတဲ့ Institution တွေ Successor plan တွေ Organization Design နဲ့ Structure တွေ System တွေ ကို သုံးသပ်လေ့လာ တာတွေ ဟောပြောကြတာတွေ ရှင်းလင်းတာတွေလည်း ပြောမယ်ဆိုတာမျိုးလည်း ထင်သလောက်မတွေ့ခဲ့ကြရဘူး။ဖြစ်စေချင်တယ်။

လွမ်းဆွတ်နာကျည်း ဝမ်းနဲတာများပြီး နောင်ဒီလိုမဖြစ်အောင် ဒါတွေဖြစ်သင့်တာဆိုတာတွေ ငြင်းခုံဆွေးနွေးခဲ့ကြတာတွေ စီမံတာတွ သခာင်္န်းစာ ဖြစ်အောင် လုပ်တာတွေ သိပ်မမြင်ခဲ့မိဘူး။ လုပ်ကြစေချင်တယ်။

တခါလာလည်း ဘက် အခြေခံပြီး

ရန်သူတွေက ဆိုးဆိုး အများစုက ခံရ ခံရ

နောက်သူရဲကောင်းက ကယ်ကယ် ဆိုတာတွေနဲ့ ဘဲ

ကိုယ်ဆီကသူတွေ မြန်မာသမိုင်းကို အသင်ကြားခံကြရလို့လားမသိဘူး Developement ထက် တော်လှန်ရေးတွေ သူရဲကောင်းတွေကို ပိုမက်ကြ မှတ်မိကြတယ်။

ဗိုလ်ချုပ်ပြောခဲ့တဲ့ တိုင်းပြည်စီးပွားရေး ပြန်လည်တည်ထောင်ရေး ပညာရေး စတာတွေထက် တော်လှန်တာ ချတာ ပြစ်ပြစ်နှစ်နှစ်ပြောတာ အပြစ်တင်တာ စိတ်တိုတာတွေကို ဘဲ မှတ်မိနေကြ ပြောနေကြ တသတသဖြစ်နေကြတာ တွေ့နေရသလိုဘဲ။ နောက်အစိုးရတွေကလည်း သင်္ခန်းစာထက် လူထုက သူတို့ ကို ချစ်ကြတဲအပေါ် အခွင့်ကောင်းယူပြီး လိုချင်တာဖြစ်ဖို့ကို အားထည့်ပြီး နိုင်ငံရေးအမြတ်ရအောင်လုပ်ခဲ့ကြတယ်။

ကမ္ဘာပေါ်က အခြားလုပ်ကြံခံရတဲ့ လင်ကွမ်း ကနေဒီ အင်ဒရာဂန္ဒီ စတာတွေ က ရသလို သခာင်္န်းစာတွေ အကျိုးအပြစ်တွေ ဝေဖန်တာတွေ သမိုင်းတွေ မျိုး ဘာဖြစ်သလဲ ဘာကွာသလဲ ကိုယ်က ဘာသာသလဲ သူတို့ က ဘယ်လိုဆက်ထိမ်းနိုင်ကြသလဲ ဘာတွေဖြစ်သွားတဲ့ထိ သမိုင်း ဖြစ်ခဲ့ကြသလဲဆိုတာတွေ လည်း နှိုင်းယှဉ်လေ့လာ ကျင့် ကျောင်းသားလူငယ်တွေ အဆင့်မှာ နှစ်စဉ် ဒီလိုနေ့ရောက်တိုင်း ရှိကြစေချင်တယ်။ သူတို့ ရဲ့ထူးခြားတဲ့ အတွေ့နဲ့ စာစီစာကုံးတွေဖတ်ချင်တယ်။

နှစ်တိုင်းမှတ်မိသလောက်ကတော့ ဆုရတဲ့စာစီစာကုန်းတွေဟာ ပုံဖော်တဲ့အရာနဲ့ ရသ စိတ်ခံစားမှု့တွေ လောက်သာ သူတို့ ဆီက ထွက်လာစေနိုင်ခဲ့တယ် ။ တကယ်ဆို ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန် ဖြန်ထွက်ဆင့်ပွားပြီး ကလေးတွေ ဖန်တီးနိုင်တာမျိုး ဖြစ်စေချင်တယ်။ ဒီကိစ္စဟာ အဖြစ်အပျက် Story ပုံပြင်တစ်ခုလို ကနေ ဖယ်ကွာပြီး သမိုင်းရဲ့ အပြောင်းအလဲက အနေအထားတစ်ခုမှာ တကယ်ဖြစ်ခဲ့တဲ့ ရိုက်ခတ်မှု့ တစ်ခုလို့ တွေးပြီး ဆက်သွားကြစေချင်တယ်။ တကယ် role model လို ဖြစ်တယ်ဆိုရင်လည်း ကလေးတွေဟာ ဗိုလ်ချုပ်ရဲ့ ရိုးသားမှု့ အကျင့်စရိုက်ကို ကိုင်ပြီး မူတည်ပြီး ဘေးမှာမြင်နေတဲ့ မိဘအသိုင်းအဝိုင်း ညီအကိုမောင်နှမက အစ ကျောင်း ဆရာဆရာမနဲ့ တွေ့မြင်နေသူတွေကို ယှဉ်တိုင်းပြီး ပြောဆိုနိုင်တဲ့ ထိ ဖြစ်ရင်လည်း ကောင်းတာဘဲ။ တကယ်လည်း အဲလောက်ဖြစ်မလာဘူး။

သူတို့ ကို လေ့လာကြစေချိန်မှာလည်း ကလေးတွေကို ဇွတ် အဖြစ်အပျက်တွေ ရိုက်သွင်းပေးတာထက် သူတို့ ဖာသာ မတူတဲ့ နေရာတွေ က ရှာဖတ်တာ online က လေ့လာတာ လူကြီးတွေကို မေးတာမျိုးနဲ့ ဒီလိုနေ့ရောက်တိုင်း လေ့ကျင့်ပေးသင့်တယ်။ လူကြီးတွေက ကလေးတွေ ရှေ့မှာ ဟန်ဆောင်ထက် ပိုပြီးလည်း အာဇာနည်တွေကို အားလုံးကို ချစ်ခင်လေးစားပြကြသင့်တယ်။ တာဝန်တစ်ရပ်လို ခိုင်းတာလုပ် အာဇာနည်နေ့အခန်းအနားပြီး ပြီးရော ဆိုရင် ဒီလို နှစ် ၁၀၀ ပြည့်လည်း သိပ်လုပ်ရကျိုးနပ် ထိရောက်မယ်မထင်ဘူး။

ဘာရယ်မဟုတ်ပါဘူး ၁၉ ရက်နားနီးလို့ နိုင်ငံသားတစ်ယောက်အနေနဲ့ နေ့ထူးနေ့မြတ် လုပ်ကြတာပေါ်မှာ မတူတဲ့ အမြင်ကို ဝင်ဆွေးနွေးကြည့်တာပါ။ လက်ခံဖို့ အတင်းအကျပ်မပြောလိုပါဘူး။ကိုယ်အယူအဆနဲ့ ကိုယ်တွေဘဲပေါ့။

ရဲမြတ်သူ
၂၀၁၅ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၁၈ရက်
(၆၈)နှစ်မြောက် အာဇာနည်နေ့အကြို