ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ် ကူးစက်ကပ်ရောဂါ မိမိကစ ကာကွယ်ပါ

ကုလားပဲတွေ ဘယ်မလဲ

ဘုရားကြီးဈေးက မနက် လေးခွဲလောက် အိပ်ယာနိုးတယ်။ ဒီမနက်တော့ ထမင်းကြော်နဲ့ အကြော်လေးနဲ့ စားရရင်ကောင်းမှာလို့ တွေးမိတာနဲ့ ရောက်ဖြစ်တယ်။ ခါတိုင်းတော့ လက်ဖက်ရည်ဆိုင်က ထမင်းကြော်နဲ့ ကြက်ဥမွှေကြော်နဲ့ စားတယ်ပေါ့။ ပလာတာ၊ ထပ်တရာကြော်တဲ့ ဒယ်ထဲကထွက်လာတဲ့ ကြက်ဥမွှေကြော်က စားရတာ ဘက်သက်ကြီး။ သိပ်အဆင်ပြေလှတယ် မရှိဘူး။ အံမယ် ဈေးက အတော်စည်ပါ့လား။

အကြော်ဆိုင်ရှေ့ရောက်တော့ အကြော်ဒယ်ထဲကဆီက ပွက်သေးထစရှိသေးတယ်။

အစ်မကြီး အကြော်ရတော့မလား။

နည်းနည်းတော့စောင့်ရဦးမယ်။ ဘယ်လောက်ဖိုးယူမှာလဲ။

ဘယ်အကြော် အရင်ရမှာလဲဗျ။

ဗယာကြော်ရမယ်။ တိုဟူးကြော်ရမယ်။

ဗယာကဘယ်လောက်။ တိုဟူးက ဘယ်လောက်လဲ။

ဗယာတစ်ခု ၅၀။ တိုဟူးက ၁၀၀။

အဲဒါဆို ဗယာကြော်ပဲ ၅၀၀ဖိုးယူမယ်။

တော်တော်ကြာကြာစောင့်ရဦးမှာမို့ ဟိုကြည့်ဒီကြည့်။ ဗာဒံ(ဗန်ဒါ)ပင်က အရွက်ကြွေတဲ့အချိန်သာ စိတ်ညစ်ရတာနော်။ အခုတော့လည်းကြည့်ပါဦး အရွက်လေးတွေက စိမ်းပြီး ထပ်နေတာ အတော်အရိပ်ကောင်းရတာပဲ။

အဆက်အစပ်မရှိ ပါးစပ်ကထွက်လာတဲ့စကားကို အကြော်သည်အစ်မကြီးက ဟုတ်တယ်လို့ ထောက်ခံတယ်။

ဈေးသည်တွေက ဒီကမဟုတ်ဘူး ထင်တယ်နော် အစ်မကြီး။

ဟုတ်တယ်။ ကျောက်ဆည်၊ မြစ်ငယ်၊ ကံတလူ၊ စစ်ကိုင်းဘက်က လာကြတာ။ ဖောက်သည်ပေးကြတာလေ။

ဪ အစ်မကြီးရော ဘယ်ကတုန်း။

တောင်ရွာသစ်က။

တောင်ရွာသစ်က ဘယ်နားမှာလဲ။

ဒါလေးတောင်မသိဘူးလားဆိုတဲ့ အကြည့်နဲ့ ဗယာကြော်‌ဖောက် ရင်း လှမ်းကြည့်တယ်။

၄၂လမ်း ကုန်းကျော်တံတားတောင်ဘက်ကလေ။

ဪ သိပြီ။ ပါးစပ်ကထွက်မလာပါဘူး။ မနက်စောစောစီးစီး အမင်္ဂလာ ဖြစ်မှာစိုးလို့လေ။ ဟိုတစ်နေ့က မီးလောင်တဲ့ရပ်ကွက်ပဲ။ မိတ်ဆွေတစ်ယောက် အိမ်တောင်ပါသွားသေးတာပဲ။

ဟဲ့ မကြည် မနက်က ဈေးမီရဲ့လား။

လမ်းမျက်နှာချင်းဆိုင် လမ်းဘေးဈေးခင်းတော့မယ့်အမျိုးသမီးတစ်ယောက်ကို အကြော်သည် အစ်မကြီးက လှမ်းအော်တယ်။

မီတယ်လေ။ အစ်မနိုးလို့ တော်သေးတယ်။ ဒါတောင် ကားကထွက်တော့မှာမို့ တရပ်ကွက်လုံးကြားအောင် အော်လိုက်ရသေးတယ်။

မှတ်ပုံတင်လုပ်တာ ပြီးခဲ့ပြီးလား။

ပြီးခဲ့ပြီအေ့။ သုံးသောင်းလောက် ကုန်ခဲ့တယ်။

အစ်မကြီး မှတ်ပုံတင်လုပ်တာ အဲဒီလောက်ကုန်သလား။

မသိပါဘူး။ ငါ့မောင်ရယ်။ ဒဏ်ကြေးဆိုလား။ အဲဒါကြောင့်ကုန်ဝာာတဲ့။

အစ်မက ဒီအရွယ်ရောက်နေပြီ မှတ်ပုံတင်မရှိဘူးလား။

အစ်မမဟုတ်ဘူး။ အစ်မသားပါ။ ဒီကောင်အသက် ၂၀ပြည့်တာ မြန်လိုက်တာဟယ်။ ၂၀၀၀‌က မွေးတာလေ။ အလုပ်တစ်ဖက်နဲ့ဆိုတော့ မှတ်ပုံတင်လုပ်ဖို့ သတိမထားမိလိုက်ဘူး။ ကိုယ်က ကလေးလေး ထင်‌သေးတာ။

ဟဲ့ မကြည် အံမယ် ဦးစီးမှူးလေးက သဘောကောင်းတယ်အေ့။ ဟိုတိုက်နယ်မှူးဆိုတာတော့ လူလေးငယ်၊ ရာထူးလေးရှိတော့။ ထောင့်မကျိုးချင်ဘူး။

သူ့အပြောကြောင့် ကျွန်တော် ပြုံးမိလိုက်တယ်။ သဘောကောင်းတဲ့သူက သူ့ကို ကူညီလိုက်ပုံရပြီး၊ ထောင့်မကျိုးတဲ့သူက ကြပ်လိုက်ပုံရတယ်။

ဒါတောင်အစ်မက သက်သာလာတာ ငါ့မောင်ရဲ့။

ဟုတ်လား ဘယ်လိုသက်သာလာတာလဲ။

ကျမ်းကြိမ်ရင် သုံးသောင်း၊ ကျမ်းမကြိမ်ရင် ငါးသောင်းလေ။

အစ်မတော့ ငါးဦးကော်မတီဆိုလားအေ။ အဲဒါမသွားတတ်၊ မလုပ်တတ်လို့ တစ်သောင်းခွဲပေးလိုက်ရတယ်။ ဖွားစားရင်းမရှိလို့တဲ့ ------မြို့နယ်ရုံးသွားရသေးတယ်။ အဲဒါ ၈၀၀၀ပေးခဲ့ရတယ်။

ကလေးက အိမ်ထောင်စုထဲ မထည့်ရသေးလို့လား။

ထည့်ထားပါတယ်ဟယ်။ ရှိလည်းရှိပါတယ်။ အဲဒါ ဘာဖိုးလဲမသိဘူး တစ်သောင်းခွဲထပ်တောင်းလို့ ကျုပ်မရှိတော့ဘူး။ ပါဝာာကုန်ပြီလို့ ပြောရတယ်။ အဲဒါ ဦးစီးမှူးလေးက မပါရင်နေပါ့စေ။ ကျွန်တော်စိုက်ပေးပါ့မယ်ပြောလို့ အဆင်ပြေသွားတာ။

ဪ ဩ

နောက်ပြီးအေ။ ကိုယ့်လူမျိုးအချင်းချင်း ကျမ်းကြိမ်ရတာကြီးတော့ မကြိုက်ပါဘူးအေ။

သူတို့မှာလည်း ပြဌာန်းချက်တွေအတိုင်း လုပ်ရတာနေမှာကိုး အစ်မရဲ့။ အစ်မကတော့ ကိုယ့်လူမျိုးအချင်းချင်းဆိုတဲ့စိတ်နဲ့ ဘယ်ခံချင်ပါ့မလဲ။ သူတို့ကြ လူမျိုးပေါင်းစုံနဲ့ ဆက်ဆံနေရတာ‌လေ။

ငါ့မောင် ဘယ်လောက်ဖိုးထည့်ရမလဲ။

မကြည်က မေးတယ်။

အစကတော့ ငါးရာဖိုးယူမလို့ပဲ။ အခုတော့ အိမ်ကလူတွေပါ စားရအောင် တစ်ထောင်ဖိုးထည့်လိုက်ပါအစ်မ။

အစ်မရေ သူ့ထည့်ပေးပြီးရင် ကျွန်မဈေးခင်းတော့မယ်။

အေး အေး မကြည်။

ဒယ်ထဲက အကြော်ဆည်လို့ရမရကြည့်ရင် အကြော်သည် အစ်မကြီးပြန်ဖြေတယ်။

အကြော်ထုပ်ဆွဲ ထွက်လာတော့ ဆွမ်းလောင်းဖို့ လိုတဲ့အခါ အော်ဒါမှာလို့ရတယ်နော် ငါ့မောင်။

ဟုတ်ကဲ့ အစ်မကြီး။

အကြော်ထုပ်ကြီး လက်ကဆွဲ လက်ဖက်ရည်ဆိုင်ရောက်တော့။

ညီလေး ထမင်းကြော်တစ်ပွဲ‌ပေးပါ။

ကြက်ဥကြော်ပါသေးလား ဘောစိ။

ဒီနေ့တော့ တော်ပြီကွာ။ ငါအကြော်ဝယ်လာတယ်။

လာချပေးတဲ့ ထမင်းကြော်နဲ့ ဗယာကြော်ကို စားရင်း အရသာခံကြည့်တယ်။

ဪ ဆန်ကြမ်းများများနဲ့ ကြော်ထားတာပါလား။

အောင်မျိုးထွန်းကျော်

ဂျပန်တုပ်ကွေးဆေးဟာ ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ်ကုသရာမှာ ထိရောက်တယ်လို့ တရုတ်ပြောဆိုချက်ကို ဂျပန်ငြင်းဆို

ဒီနေ့အွန်လိုင်းမှာ ပျံ့နှံ့နေတဲ့ ကိုဗစ်နိုင်တင်း(Covid-19)ကုသဆေး တွေ့ပြီဆိုတဲ့ တရုတ်နိုင်ငံက ပြောဆိုတဲ့သတင်းဟာ အမှန်ဖြစ်ပေမယ့် ဆေးကတော့ ၂၀၁၆ခုနှစ်က ဂီနီနိုင်ငံမှာ ဖြစ်ပွားခဲ့တဲ့ အီဘိုလာဗိုင်းရပ်စ်ကူးစက်မှုကို တိုက်ဖျက်ရာမှာ အသုံးပြုခဲ့တဲ့ ဆေးသာဖြစ်တယ်။ ကမ္ဘာနိုင်ငံတော်တော်များများမှာ လက်ထဲရှိပြီးသား ဗိုင်းရပ်စ်သတ်တဲ့ ဆေးဝါးတွေကိုအသုံးပြုပြီး ကိုဗစ်နိုင်တင်း(Covid-19)ကုသနိုင်ဖို့ ကြိုးစာနေကြတာပါ။ ဒီအကြောင်းနဲ့ပတ်သက်ပြီး ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့က တစုံတရာထောက်ခံပြောဆိုခြင်းမရှိသေးတာကို သတိချပ်ပါ။ အခုသတင်းက အဲဒီပျံ့နှံ့နေတဲ့ သတင်းအပြည့်အစုံကို ဘာသာပြန်ပေးထားတာပါ။ မြန်မာလူမှုကွန်ယက်ပေါ်မှာ ပျံ့နှံ့နေတဲ့ ကုသဆေးတွေ့တယ်ဆိုတဲ့ သတင်းဟာ သတင်းထိပ်ဆုံးအဖွင့်လေးတွင် ဘာသာပြန်ထားတာဖြစ်ကြပြီး သတင်းအပြည့်အစုံမှာ ဂျပန်က အဲဒီဆေးရဲ့ကန့်သတ်ချက်တွေကို ထောက်ပြထားပါတယ်။

တရုတ်ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူတွေက တုပ်ကွေးရောဂါသစ်တွေကို ကုသရာမှာ ဂျပန်နိုင်ငံက အသုံးပြုခဲ့တဲ့ ဆေးတစ်မျိုးဟာ ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ်လူနာတွေမှာ ထိရောက်မှုရှိတာကို တွေ့ရှိခဲ့ကြောင်း ဂျပန်မီဒီယာကို ပြီးခဲ့တဲ့ဗုဒ္ဓဟူးနေ့က ပြောပါတယ်။

ဝူဟန်နဲ့ ရှန်ကျန်ဆေးရုံးတွေမှာရှိတဲ့ လူနာ ၃၄၀ကို ဖူဂျီဖလင်ဆေးဝါးထုတ်လုပ်ရေးက ထုတ်လုပ်တဲ့ ဖာဗီပိုင်ရိုင်ဗာ (favipiravir)ဆေးကို စမ်းသပ်အသုံးပြုခဲ့ရာမှာ အားတက်စရာရလဒ်တွေထွက်လာတယ်လို့ တရုတ်သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာဌာနတာဝန်ရှိသူ မစ္စတာကျန်ရှင်မင်က ပြောပါတယ်။

"ဒါဟာ ကုသမှုမှာထိရောက်ပြီး လုံးဝလုံခြုံစိတ်ချရတယ်"လို့ ကျန်က အင်္ဂါနေ့မှာ သတင်းထောက်တွေကို ပြောခဲ့ပါတယ်။

အဲဒီဆေးပေးခံရတဲ့ တရုတ်နိုင်ငံ ရှန်ကျန်က လူနာတွေဟာ ၄ရက်အကြာမှာ သက်ရောက်မှုရှိလာပြီး ဆေးအပေးမခံရတဲ့ လူနာတွေရဲ့ ၁၁ရက်နဲ့နှိုင်းယှဉ်ရင် ဗိုင်းရပ်စ်ကင်းစင်သွားတယ်လို့ NHK ပြည်သူ့အသံလွှင့်ဌာနက ပြောပါတယ်။

အဲဒါအပြင် ဖာဗီပိုင်ရိုင်ဗာ (favipiravir)ဆေးအပေးခံရတဲ့ လူနာ ၉၁ရာခိုင်နှုန်းခန့်ရဲ့ အဆုတ်အခြေအနေဟာ ဆေးအပေးမခံရတဲ့ လူနာ ၆၁ရာခိုင်နှုန်းနဲ့ နှိုင်းယှဉ်ရင် တိုးတက်မှုရှိကြောင်းကို X-rays(အိတ်စရေး ဓာတ်မှန်) နဲ့ အတည်ပြုနိုင်ခဲ့တယ်။

၂၀၁၄ခုနှစ်က အာဗီဂန်(Avigan)လို့ လူသိများခဲ့တဲ့ ဖာဗီပိုင်ရိုင်ဗာ (favipiravir)ဆေးထုတ်လုပ်ခဲ့တဲ့ ဖူဂျီဖလင် တိုယာမာ ဓာတုဗေဒဌာန ကတော့ အထက်ပါပြောဆိုချက်နဲ့ ပတ်သက်ပြီး မှတ်ချက်ပေးဖို့ ငြင်းဆိုခဲ့ပါတယ်။

ကျန်ရဲ့အဆိုပါ မှတ်ချက်ပေးပြီးတဲ့နောက် ဗုဒ္ဓဟူးနေ့မနက်ပိုင်း ကုမ္ပဏီအစုရှယ်ယာပိတ်ချိန်မှာ ၅၂၀၇ယန်းမှာ ၁၄ဒဿမ၇ရာခိုင်းမြင့်တက်ခဲ့ပြီး နေ့စဉ် ၅၂၃၈ယန်းအထိ မြင့်တက်လာပါတယ်။

ဂျပန်နိုင်ငံက ဆရာဝန်တွေဟာ ရောဂါမပြင်းထန်သူတွေမှာ အဆိုပါဆေးကို အသုံးပြုနေကြပြီး လူနာတွေမှာ ဗိုင်းရပ်စ်ပိုး ပျံ့နှံ့ခြင်းကို ကာကွယ်နိုင်ဖို့ မျှော်လင့်နေကြပါတယ်။

ဒါပေမယ့် ဂျပန်ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာနက အမည်မဖော်လိုသူတစ်ဦးကတော့ အဲဒီဆေးဟာ ရောဂါဆိုးဝါးသူတွေမှာ သက်ရောက်မှုရှိမှာ မဟုတ်ဘူးလို့ ဆိုပါတယ်။ "ကျွန်တော်တို့ဟာ အာဗီဂန်(Avigan)ဆေးကို လူ ၇၀ကနေ ၈၀အထိ ပေးခဲ့ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် အဲဒီဆေးက ဗိုင်းရပ်စ်တွေပျံ့နှံ့ပြီးသားဖြစ်နေရင် ကောင်းကောင်းအလုပ်လုပ်ပုံ မပေါ်ပါဘူး"လို့ မိုင်နီချီ ရှီဘန်ကို အဆိုပါ အမည်မဖော်လိုသူက ပြောပါတယ်။ သူက ထပ်လောင်းပြောကြားရာမှာ ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ် ကူးစက်ခံထားရတဲ့ လူနာတွေကို အိပ်ချ်အိုင်ဗီဆေးတွေနဲ့ စမ်းသပ်ကုသခဲ့ရာမှာလည်း အလာတူကန့်သတ်ချက်မျိုးတွေ ရှိတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

၂၀၁၆ခုနှစ်က ဂျပန်အစိုးရဟာ ဂီနီနိုင်ငံမှာ ဖြစ်ပွားခဲ့တဲ့ အီဘိုလာဗိုင်းရပ်စ်ကူးစက်မှုကို တိုက်ဖျက်ဖို့ ဖာဗီပိုင်ရိုင်ဗာ (favipiravir)ဆေးကို ထောက်ပံ့ပေးခဲ့တာပါ။

ဖာဗီပိုင်ရိုင်ဗာ (favipiravir)ဆေးကို ကိုဗစ်နိုင်တင်း(Covid-19)လူနာတွေမှာ တုပ်ကွေးရောဂါစဖြစ်ကတည်း က အပြည့်အဝအသုံးပြုဖို့ ရည်ရွယ်ခဲ့ရာမှာ အစိုးရခွင့်ပြုချက်လိုအပ်ပါတယ်။

ကျန်းမာရေးအရာရှိတဉီးကတော့ အဲဒီဆေးဝါးကို မေလအစောပိုင်းလောက်မှာ ခွင့်ပြုချက်ရနိုင်တယ်လို့ မိုင်နီချီကို ပြောပါတယ်။ "ဒါပေမယ့် လက်တွေ့သုတေသနရလဒ်တွေ ကြန့်ကြာနေရင်၊ ခွင့်ပြုချက်ရဖို့လည်း နှောင့်နှေးနိုင်ပါတယ်"

Source : The Guardian

စီမံကိန်း၊ ဘဏ္ဍာရေးနှင့် စက်မှုဝန်ကြီးဌာနမှ ကြေညာချက်အမှတ် (၁/၂၀၂၀)

“COVID-19 ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်သည့် စီးပွားရေးသက်ရောက်မှုများအပေါ် ကုစားနိုင်ရန်” အတွက် စီမံကိန်း၊ ဘဏ္ဍာရေးနှင့် စက်မှုဝန်ကြီးဌာနမှ ကြေညာချက်အမှတ် (၁/၂၀၂၀)ကို မနေ့က(၁၈)ရက်နေ့ နေ့စွဲဖြင့် ထုတ်ပြန်ကြေညာလိုက်ပါတယ်။

COVID-19 စိုးရိမ်ပူပန်မှုတွေကို ကာကွယ်ဖို့ အသုံးချပါ

မန္တလေးမှာ နေသူတစ်ယောက်မို့ နွေဦးပေါက်တဲ့ ဆောင်းအကုန်နွေအကူး တောင်လေတချက်အဝှေ့မှာ သိပ်ပျော်မိခဲ့တယ်။ ဒါကြောင့်လည်း ကိုယ့်လူမှုကွန်ယက်စာမျက်နှာမှာ နွေပေါက်ပြီးဟေ့ဆိုပြီး ပို့စ်တင်မိတဲ့အထိပါ။ အကြောင်းကတော့ တရုတ်နိုင်ငံ ဝူဟန်မြို့မှာ ဝူဟန်နမိုနီယားဆိုပြီး ရောဂါစဖြစ်တဲ့ ၂၀၁၉ ဒီဇင်ဘာလအတွင်းမှာ ကျွန်တော် ပေကျင်းမြို့မှာ ရက် ၂၀ကြာ သင်တန်းတစ်ခု တက်နေခဲ့လို့ပါ။ ကျွန်တော်ပြန်ရောက်ပြီး တစ်ပတ်အကြာမှာ ဆိုးဆိုးဝါးဝါးတွေ စဖြစ်လာတာကြောင့် ကြောက်နေမိတယ်။ ပေကျင်းဆိုပေမယ့် ပေကျင်းမှာတွင် နေခဲ့ရတာ မဟုတ်ဘူး။ လေ့လာရေးအနေနဲ့ ရှာမန်းကျွန်းအထိပါ ရောက်ခဲ့၊ ဝူဟန်မြို့ကို ကျော်ခွသွားခဲ့ရတာမို့ တကယ်ပဲ စိုးရိမ်နေမိတယ်။ ဒါကြောင့်လည်း နိုဗာကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ်(ကိုဗစ်နိုင်တင်း)နဲ့ပတ်သက်တဲ့ သတင်းအချက်အလက်တွေကို ရနိုင်သလောက် ရှာဖတ်နေမိတယ်။ ၁၄ရက်ကျော်လို့မှ ရောဂါလက္ခဏာမပြဘူးဆိုရင် အဆင်ပြေတယ်ဆိုမှ ဟင်းချနိုင်တယ်။ 

တကယ်ဆိုတော့ နွေဦးပေါက်တာကို မျှော်နေမိတာ ကျွန်တော်တွင်မဟုတ်ပါဘူး။ ဟောင်ကောင်ကလူတွေလည်း မျှော်နေကြတာ သတင်းတစ်ပုဒ်မှာ ဖတ်လိုက်ရတယ်။ ထင်နေမိတာက နွေပေါက်ရင် အပူချိန်တိုးလာမယ်။ အပူချိန် တိုးလာရင် ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ်ကို အလိုအလျှောက်ကာကွယ်ပြီးသားဖြစ်မှာလို့ တွေးမိတာကိုး။ 

အထင်နဲ့အမြင်က လွဲပါတယ်။ ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့ရဲ့ ထုတ်ပြန်ချက်တွေထဲမှာ ရာသီဥတု၊ ပူခြင်း၊ အေးခြင်းကို ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ်က မမှုပါဘူးတဲ့။ သူတို့ ဥပမာထုတ်ပြတာက လူတစ်ယောက်ရဲ့ ပုံမှန်ကိုယ်အပူချိန်ဟာ ၃၆ဒဿမ၅ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ်ကနေ ၃၇ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ်ရှိနေတာတောင် ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ်ကို မတားဆီးနိုင်ပါဘူးတဲ့။ 

ဒါဆို ဗိုင်းရပ်စ်ပိုးက လူခန္ဓာကိုယ်ပြင်ပမှာ ဘယ်လောက်ကြာကြာရှင်သန်နိုင်သလဲဆိုတော့ မျက်နှာပြင်တွေရဲ့ အနေအထားနဲ့ အပူချိန်ပေါ်မူတည်ပြီး နာရီပိုင်းကနေ ရက်ပိုင်းအထိ ရှင်သန်နေနိုင်ပါသတဲ့။ ဒါက ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေး အဖွဲ့ရဲ့ အမေးအဖြေကဏ္ဍမှာ ဖော်ပြထားတာပါ။ ပြီးခဲ့တဲ့အပတ်က လော့စ်အိန်ဂျယ်လိစ်မြို့၊ ကယ်လီဖိုးနီးယား တက္ကသိုလ်က ဂေဟဗေဒနှင့် ဇီဝဗေဒဆင့်ကဲဖြစ်စဉ်ဌာန တွဲဖက်ပါမောက္ခ ဂျိမ်းလွိုက်စမစ်ရဲ့ ပြောကြားချက်အရ ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ်(ကိုဗစ်နိုင်တင်း)ဟာ ပလတ်စတစ်နဲ့ စတီးကဲ့သို့သော မာကြောတဲ့ မျက်နှာပြင်တွေပေါ်မှာ ၇၂ နာရီ(၃ရက်) အထိ၊ ကတ်ထူပြားတွေပေါ်မှာ ၂၄ နာရီ(တစ်ရက်)အထိ ရှင်သန်နိုင်ပါသတဲ့။ 

ကမ္ဘာ့ကူးစက်ကပ်ရောဂါအသွင်ဖြစ်လာတဲ့ ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ်(ကိုဗစ်နိုင်တင်း)အတွက် ကမ္ဘာကျန်းမာရေး အဖွဲ့အနေနဲ့ ရံပုံငွေထူထောင်ပြီး ကုသဆေးရှာဖွေနေပေမယ့် အခုချိန် ကုသစရာဆေးမရှိသေးပါဘူး။ အဲဒီလို ခက်ခဲနေပေမယ့်လည်း ကာကွယ်နိုင်တဲ့ နည်းလမ်းကတော့ သိပ်ကို ရိုးရှင်းပါတယ်။ အပြင်သွားပြီးပြန်လာတိုင်း၊ အရာဝတ္ထုတစ်ခုခုကို ကိုင်တွယ်ပြီးတိုင်း စနစ်တကျလက်ဆေးဖို့ပါ။ အဲဒီလို လက်ဆေးတဲ့အခါ အရက်ပျံပါဝင်တဲ့ လက်သန့်ဆေးရည် ဒါမှမဟုတ် ဆပ်ပြာ၊ ရေ စသည်တို့နဲ့ စက္ကန့် ၂၀ လောက် လက်ဆေးနည်း ၇ နည်းအတိုင်း စနစ်တကျ ဆေးကြောပေးရမှာပါ။ အဲဒါအပြင် နှာချေ၊ ချောင်းဆိုးတဲ့အခါတွေမှာလည်း နှာခေါင်းနဲ့ ပါးစပ်တွေကို မိမိရဲ့ တထောင်ဆစ်ကွေး ဒါမှမဟုတ် တစ်သျှူးနဲ့ အုပ်ထားပြီး နှာချေ၊ ချောင်းဆိုးကြဖို့ပါ။ 

လက်ကိုစနစ်တကျဆေးကြောရင် ရောဂါကာကွယ်ရာရောက်တယ်ဆိုပေမယ့် ကျွန်တော်တို့ရဲ့ တတိယလက်လို့ ခေါ်တဲ့ ဖုန်းတွေကို သတိမေ့နေကြပါတယ်။ လူတိုင်းနီးပါး ဖုန်းကိုယ်ဆီနဲ့မို့ လက်တော့ဆေးပါရဲ့ ရောဂါပိုးရှိနေတဲ့ ဖုန်းကို မျက်နှာ၊ နား၊ ပါးစပ်တွေနား ကပ်မိလိုက်ရင် သေချာပေါက် ရောဂါကူးနိုင်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် မိမိအမြဲကိုင်တဲ့ ဖုန်းကိုလည်း အရက်ပျံပါဝင်တဲ့ တစ်သျှူးလို၊ မှန်ကြည်ဆေးလိုအရာတွေနဲ့ မကြာခဏ သန့်ရှင်းပေးဖို့မမေ့သင့်ပါဘူး။ 

ကမ္ဘာ့နိုင်ငံပေါင်း ၁၃၅နိုင်ငံက လူပေါင်းတစ်သိန်းခွဲနီးပါး ကူးစက်ခံထားရပြီး၊ လူပေါင်း ငါးထောင်ကျော်သေနေတဲ့ ကူးစက်ကပ်ရောဂါ ကိုဗစ်နိုင်တင်းကို စိုးရိမ်သင့်သလားဆိုတဲ့ မေးခွန်းကိုတော့ ကမ္ဘာ့ကျန်းမာ ရေးအဖွဲ့က အခုလိုဖြေပါတယ်။ 

ကိုဗစ်နိုင်တင်းဟာ ကလေးငယ်တွေနဲ့ လူငယ်လူရွယ်တွေမှာ သက်ရောက်မှုအားနည်းတယ်ဆိုပေမယ့် အပြင်းအထန်ဖျားနာမှုကို ဖြစ်စေနိုင်တယ်။ ရောဂါဖြစ်ပွားသူ ၅ယောက်မှာ တစ်ယောက်က ဆေးရုံစောင့်ရှောက်မှု လိုအပ်နေတယ်။ ဒါကြောင့် သာမန်လူတွေအနေနဲ့ ကိုဗစ်နိုင်တင်းဖြစ်ပွားမှုဟာ သူနဲ့ သူချစ်ရသူတွေအပေါ် သက်ရောက်မှုတွေ ရှိလာမှာကို စိုးရိမ်တာဟာ ဖြစ်ရိုးဖြစ်စဥ်ပါတဲ့။ 

ကျွန်တော်တို့ရဲ့ စိုးရိမ်မှုတွေကို ကိုယ်တိုင်နဲ့ ကိုယ်ချစ်မြတ်နိုးရသူတွေ၊ ကိုယ့်ပတ်ဝန်းကျင်ကို ကာကွယ်ဖို့ လုပ်ဆောင်မှုတွေအဖြစ် ပြောင်းလဲနိုင်ပါသတဲ့။ ဒီလိုလုပ်ဆောင်မှုတွေထဲမှာ ပထမဆုံးနဲ့ အရေးကြီးဆုံးအချက် ကတော့ လက်ကို သေချာဆေးကြောခြင်းနဲ့ အသက်ရှူလမ်းကြောင်းဆိုင်ရာ သန့်ရှင်းခြင်းပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ အသက်ရှူ လမ်းကြောင်းဆိုင်ရာ သန့်ရှင်းခြင်းဆိုတာက နှာချေ၊ ချောင်းဆိုးတဲ့အခါ အုပ်ထား၊ ကာထားကြဖို့ပါ။ ဒုတိယတစ်ခုကတော့ ခရီးသွားလာခြင်းနဲ့ လူစုလူဝေးပြုလုပ်ခြင်းတွေအတွက် တားမြစ်ချက်တွေအပါအဝင် ‌ဒေသဆိုင်ရာကျန်းမာရေးအာဏာပိုင်တွေရဲ့ အကြံပြုချက်တွေကို လေးစားလိုက်နာကြရမှာပါတဲ့။

အောင်မျိုးထွန်းကျော်

Credit : PaukPhaw